Evet. Trafik kazasında karşı tarafın kusuru bulunuyor ve aracın onarım süresince kullanılamaması nedeniyle gerçek bir zarar doğuyorsa, araç mahrumiyet bedeli talep edilebilir. Bu talep, haksız fiil sorumluluğuna ilişkin Türk Borçlar Kanunu m. 49 ve zarar ile kusurun ispatına ilişkin Türk Borçlar Kanunu m. 50 kapsamında değerlendirilir.
Hesaplama nasıl yapılır?
Her servis günü için otomatik olarak ödeme yapılmaz. Hasarın niteliğine göre belirlenen makul onarım süresi esas alınır. Bu süre içinde aracın kullanılamamasından doğan zarar, aracın özelliklerine uygun emsal bir ikame aracın kullanım bedeli üzerinden hesaplanır. Onarımın gereğinden uzun sürmesinden kaynaklanan günler kural olarak tazminat hesabına dahil edilmez.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2021/26777, K. 2022/11236, T. 29.09.2022 kararında şu ifadeye yer vermiştir:
Kural olarak haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Zarar gören ancak haksız fiil sebebiyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir. Olay tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 50'nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacı tarafından araç kiraladığına dair belge veya ödeme belgeleri sunulmasa da hakim zararı belirleyebilir. Bu durumda mahkemece, davacı aracında oluşan hasarın niteliğine göre makul tamir süresinin belirlenmesi, ihtiyaçları için aracı kullanamamaktan doğan ve bu süre içinde davacının (ikame araç) ödemesi gereken bedelin ne olacağı konularında alınan bilirkişi raporuna göre davacının araç mahrumiyet bedeli talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile davacının bu talebini objektif kriter ve delillerle ispatlayamadığı gerekçesiyle reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Fatura veya kira belgesi yoksa talep reddedilir mi?
Hayır. Araç kiralandığını gösteren fatura veya ödeme belgesinin bulunmaması, talebin tek başına reddedilmesini gerektirmez. Türk Borçlar Kanunu m. 50/2 uyarınca zarar tam olarak ispatlanamıyorsa, hakim olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri dikkate alarak zararı hakkaniyete uygun biçimde belirleyebilir.
Servis giriş ve çıkış kayıtları, hasar fotoğrafları, ekspertiz raporu, onarım kayıtları ve aracın kullanılamadığı süreyi gösteren belgeler talebin ispatını güçlendirir. Ancak tazminat; kusur, kaza ile zarar arasındaki illiyet bağı ve gerçek zarar sınırında belirlenir. Somut olayda kusur oranı, onarımın makul süresi, aracın niteliği ve varsa alternatif ulaşım imkanları ayrıca değerlendirilir. Aynı dönem için sağlanan ikame araç veya yapılmış ödemeler de mükerrer tazminata yol açmamak üzere hesaba katılır.