Tazminat talebi kime yöneltilir?
Ücretli veya işletme tarafından işletilen otoparka bırakılan aracın hasarlanması, çalınması ya da araç eklentilerinin zarar görmesi halinde, kural olarak tazminat talebi otopark işletmecisine yöneltilir. Türk Borçlar Kanunu m. 579, işletmecinin kendisine bırakılan motorlu taşıtların yok olmasından, zarar görmesinden veya çalınmasından sorumlu olduğunu düzenler. Bu sorumluluk kusura dayalı olmak zorunda değildir. Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2022/5238, K. 2024/1452, T. 26.02.2024 kararında,
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (6098 sayılı Kanun) 579 uncu maddesinde kusursuz nitelikte bir sözleşmesel sorumluluk hali düzenlenmiştir.
İşletmeci hangi hallerde sorumluluktan kurtulabilir?
İşletmeci, zararın araç sahibinin veya olayla ilgili diğer kişilerin kusurundan, mücbir sebepten ya da eşyanın niteliğinden kaynaklandığını ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir. Otoparkta bulunan “sorumluluk kabul edilmez” şeklindeki tabela veya kayıtlar ise tek başına işletmeciyi sorumluluktan kurtarmaz. Ayrıca işletmecinin veya çalışanlarının kusuru bulunmadığı durumda tazminat, kural olarak alınan günlük saklama ücretinin on katı ile sınırlı olabilir. Türk Borçlar Kanunu m. 579 bu sınırı ve sorumluluk bildirimlerinin etkisizliğini şöyle düzenler:
garaj, otopark ve benzeri yerleri işletenlerin sorumluluğu, kendilerine veya çalışanlarına bir kusur yüklenmedikçe, saklananların her biri için alınan günlük saklama ücretinin on katını aşamaz. İşleten böyle bir sorumluluk üstlenmediğini veya sorumluluğu bu Kanunda gösterilmemiş olan bir koşula bağladığını, herhangi bir yolla ilan etse bile, sorumluluktan kurtulamaz.
İşletmecinin veya çalışanlarının kusuru varsa bu sınırlamaya dayanılması mümkün olmaz.
Aracın maliki olmayan kişi de talepte bulunabilir mi?
Aracı otoparka bırakan ve otopark işletmecisiyle sözleşme ilişkisi kuran zilyet, aracın maliki olmasa dahi tazminat talep edebilir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2016/13198, K. 2017/6229, T. 15.11.2017 kararında,
Davacının, araçların maliki olmaması, TMK 981 vd. maddelerinde düzenlenen, zilyedlikten ve sözleşmeden doğan hakları kullanmasına engel değildir.
Bu nedenle talep hakkı yalnızca ruhsat sahibine özgülenmez; aracın otoparka teslim edildiğini ve sözleşme ilişkisinin tarafı olduğunu ortaya koyabilen kişi de talepte bulunabilir.
Zarar nasıl ispatlanır?
Otopark fişi, ödeme kaydı, olay tutanağı, fotoğraf ve video kayıtları, tanık anlatımları ile servis ve onarım faturaları saklanmalıdır. Zararı öğrenen kişi, işletmeciye yazılı başvuru yaparak olayın ve talep edilen zararın bildirilmesini sağlamalıdır. Zararın miktarı ve olayla bağlantısı Türk Borçlar Kanunu m. 50 kapsamında ispatlanmalıdır. Araç içindeki eşyaların zarar görmesi veya çalınması bakımından da eşyanın araçta bulunduğu, otoparka bırakıldığı ve zarar gördüğü somut delillerle ortaya konulmalıdır. Gerektiğinde işletmeciye karşı tazminat davası açılabilir; olayın özelliklerine göre sigorta şirketi veya başka sorumluların sorumluluğu ayrıca değerlendirilebilir.