Çocuğun saklı payı
Kural olarak anne veya baba, çocuğunu mirasından tamamen dışlayamaz. Türk Medeni Kanunu m. 505 uyarınca altsoy, saklı paylı mirasçıdır ve mirasbırakan yalnızca saklı pay dışında kalan bölümde serbestçe tasarruf edebilir. Çocuğun saklı payı, yasal miras payının yarısıdır (Türk Medeni Kanunu m. 506).
Mirasçılıktan çıkarma sebepleri
Çocuğun saklı payı dışında kalan bölüm vasiyetname veya miras sözleşmesiyle başka bir kişiye bırakılabilir. Ancak çocuğun saklı payından da tamamen mahrum bırakılabilmesi için geçerli bir mirasçılıktan çıkarma sebebi bulunmalıdır. Türk Medeni Kanunu m. 510 gereğince mirasbırakana veya yakınlarından birine karşı ağır suç işlenmesi ya da mirasbırakana veya ailesine karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerin önemli ölçüde yerine getirilmemesi bu sebepler arasında yer alır.
Çıkarma sebebinin belirtilmesi ve ispatı
Mirasçılıktan çıkarma, ölüme bağlı bir tasarrufla yapılmalı ve çıkarma sebebi tasarrufta açıkça belirtilmelidir. Sebebin varlığına itiraz edilmesi halinde, bu sebebi ispat yükü çıkarmadan yararlanan mirasçıya veya vasiyet alacaklısına aittir (Türk Medeni Kanunu m. 512). Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E. 2018/3409, K. 2021/3708, T. 02.06.2021 kararında şu ifadelere yer vermiştir:
Çıkarma sebeplerinin doğru olduğunu ispat etme yükü 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 512. maddesi gereği çıkarmadan yararlanan davalılar üzerindedir. Yapılan yargılama sonucu 21.06.2004 tarihli vasiyetnamede belirtilen sebeplerin varlığı ispat edilemediğinden 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 512/3. maddesi gereğince tasarruf; mirasçının saklı payı dışında yerine getirilecektir.
Sonuç
Sonuç olarak, sırf kişisel kırgınlık, iletişim kopukluğu veya mirası başka bir kişiye bırakma isteği, çocuğun saklı payının ortadan kaldırılması için yeterli değildir. Tamamen miras dışında bırakma ancak kanunda öngörülen çıkarma sebeplerinin bulunması, bu sebebin vasiyetname veya diğer ölüme bağlı tasarrufta açıkça gösterilmesi ve gerektiğinde ispatlanması halinde mümkündür.