Bakım vermek tek başına hak doğurur mu?

Bir yakının bakımını üstlenmek, tek başına o kişinin malvarlığı veya mirası üzerinde hak sahibi olmayı sağlamaz. Bakım ilişkisinin uzun süre devam etmesi ya da bakım veren kişinin masraf ve emek harcaması, kendiliğinden mülkiyet veya miras hakkı doğurmaz.

Ölünceye kadar bakma sözleşmesi

Ölünceye kadar bakma sözleşmesi yapılmışsa durum farklı olabilir. Türk Borçlar Kanunu m. 611 uyarınca bu sözleşmede bakım borçlusu, bakım alacaklısına ölünceye kadar bakmayı; bakım alacaklısı ise bir malvarlığını veya bazı malvarlığı değerlerini devretmeyi üstlenir. Bu nedenle taşınmaz veya başka bir malvarlığı değerinin devri, ancak geçerli bir sözleşmeye dayanıyorsa talep edilebilir.

Sözleşmenin şekil şartı

Bu sözleşmenin geçerliliği bakımından şekil şartı önemlidir. Türk Borçlar Kanunu m. 612 gereğince ölünceye kadar bakma sözleşmesi, kural olarak miras sözleşmesi şeklinde yapılmadıkça geçerli olmaz. Sözleşmenin usulüne uygun düzenlenmemesi, bakım veren kişinin yaptığı hizmetlere dayanarak doğrudan mülkiyet talep etmesini engelleyebilir.

Mirasçı atanması ve belirli mal bırakılması

Yakınınız sizi ayrıca mirasçı olarak atayabilir veya belirli bir malı size bırakabilir. Türk Medeni Kanunu m. 516, mirasbırakanın mirasının tamamı ya da belirli bir oranı için bir kişiyi mirasçı atayabileceğini düzenler. Türk Medeni Kanunu m. 517 ise belirli bir malın, kişi mirasçı atanmadan bırakılmasına imkan tanır. Ancak bu sonuçlar, geçerli bir ölüme bağlı tasarrufa dayanmalıdır.

Yargıtay uygulaması

Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E. 2017/513, K. 2017/2950, T. 11.04.2017 kararında şu ifadeye yer vermiştir:

Ölünceye kadar bakım sözleşmeleri taraflara hak ve borçlar yükleyen sözleşmelerden olup, bakım borcuna karşılık bir taşınmazın devri kararlaştırıldığında, bakım alacaklısının ölümünden sonra onun mirasçıları mülkiyeti geçirme borcu ile yükümlüdürler. Bu yükümlülüklerini yerine getirmemeleri halinde, sözleşmeye dayanılarak tapu iptali ve tescil istemi ile dava açılabilir.

Sonuç

Sonuç olarak, yalnızca bakım üstlenmek miras veya malvarlığı hakkı vermez. Hak sahibi olabilmek için geçerli bir ölünceye kadar bakma sözleşmesi, mirasçı atanması veya belirli mal bırakılmasına ilişkin geçerli bir ölüme bağlı tasarruf bulunmalıdır. Somut olayda sözleşmenin şekli, içeriği ve geçerliliği ayrıca incelenmelidir.