Ev ve araba

Evlilik süresinde maaş, ticari gelir veya benzeri edinilmiş gelirlerle alınan ev ve araba kural olarak edinilmiş mal kabul edilir. Hesaplama yapılırken malın tasfiye tarihindeki rayiç değeri esas alınır; mala ilişkin kredi ve diğer borçlar düşülür. Kalan değer üzerinden her eşin artık değerin yarısı üzerinde hakkı bulunur (TMK m. 219, 222, 230, 231, 235 ve 236 ).

Bu paylaşım, evin veya arabanın mutlaka fiziksel olarak bölüneceği anlamına gelmez. Uygulamada çoğu durumda mal eşlerden birinde kalır ve diğer eşe hesaplanan katılma alacağı ödenir. Paylı mülkiyet veya malın aynen paylaşılması bakımından ayrıca değerlendirme yapılabilir.

Kişisel mal niteliğindeki değerler

Evlilikten önce sahip olunan mallar, miras veya bağış yoluyla edinilen değerler ile bunların yerine geçen malvarlığı değerleri kural olarak kişisel maldır. Bu nedenle örneğin miras parasıyla alınan bir ev veya araba, kaynağı ispatlandığı ölçüde kişisel mal olarak değerlendirilebilir. Belirli bir malın kişisel mal olduğunu ileri süren eş, bu iddiasını ispatlamakla yükümlüdür (TMK m. 220 ve 222 ).

Banka hesabındaki para

Banka hesabındaki para evlilik süresinde elde edilen maaş ve birikimlerden oluşuyorsa kural olarak edinilmiş mal hesabına girer. Miras, bağış veya evlilik öncesi birikim kaynaklı olduğu kanıtlanan tutarlar ise kişisel mal kabul edilebilir. Mal rejiminin sona ermesinden önce, diğer eşin katılma alacağını azaltma amacıyla yapılan devirler ve kanunda belirtilen bazı karşılıksız kazandırmalar da hesaba eklenebilir (TMK m. 229 ).

Denkleştirme ve değer artış payı

Kişisel maldan edinilmiş mala yapılan katkı varsa denkleştirme; bir eşin diğer eşe ait malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına karşılıksız katkısı varsa değer artış payı gündeme gelebilir (TMK m. 227 ve 230 ). Bu hesaplamalar, katkının niteliği ve malın tasfiye tarihindeki değeri dikkate alınarak yapılır.

Paylaşım hesabında tapu kayıtları, araç ruhsatı, banka hesap hareketleri, kredi ödeme belgeleri ile miras veya bağışın kaynağını gösteren belgeler önem taşır. Bu belgeler, malın ne zaman ve hangi kaynakla edinildiğinin ve varsa borç veya katkıların belirlenmesini sağlar.