Ehliyetsiz kullanım ve idari para cezası
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 36 uyarınca:
Motorlu araçların, sürücü belgesi sahibi olmayan kişiler tarafından karayollarında sürülmesi ve sürülmesine izin verilmesi yasaktır.
27.02.2026 tarihinden itibaren yürürlükte olan düzenlemeye göre sürücü belgesi olmadan motorlu araç kullanan kişiye 40.000 TL idari para cezası uygulanır. Aracın kullanılmasına izin veren işletene de tescil plakası üzerinden 40.000 TL idari para cezası verilir.
Ehliyetsiz kullanımın ceza hukuku bakımından değerlendirilmesi
Sürücü belgesinin bulunmaması, tek başına 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 179/2 kapsamında trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunu oluşturmaz. Yargıtay 12. Ceza Dairesi, E. 2018/5916, K. 2018/10759, T. 14.11.2018 kararında,
Sanığın sürücü belgesi bulunmadığı halde araç kullanması şeklinde gerçekleşen olayda, sürücü belgesi bulunmadan araç kullanma eyleminin bu haliyle trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunu oluşturmayacağı
sonucuna varmıştır.
Bununla birlikte araç, kişilerin hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından tehlikeli olabilecek şekilde sevk ve idare edilmişse ve suçun diğer unsurları somut olayda oluşmuşsa TCK m. 179/2 uyarınca dört aydan iki yıla kadar hapis cezası gündeme gelebilir. Bu hükme göre,
Kara, deniz, hava veya demiryolu ulaşım araçlarını kişilerin hayat, sağlık veya malvarlığı açısından tehlikeli olabilecek şekilde sevk ve idare eden kişi, dört aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Sonuç
Ehliyetsiz araç kullanmanın temel sonucu idari para cezasıdır; ehliyetsizlik tek başına hapis cezası doğurmaz. Ancak kaza, alkol veya uyuşturucu kullanımı, tehlikeli sürüş biçimi ve meydana gelen zarar birlikte değerlendirilerek ceza sorumluluğu ayrıca belirlenir.