Memur, hukuka uygun, görevle bağlantılı ve yetkili makam tarafından verilen geçici görevlendirme emrini kural olarak reddedemez. Ancak görevlendirmenin hangi hukuki temele dayandığı, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olup olmadığı önem taşır.

Emre uyma yükümlülüğü

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m. 11 uyarınca:

Devlet memurları kanun ve diğer mevzuatta belirtilen esaslara uymakla ve amirler tarafından verilen görevleri yerine getirmekle yükümlü ve görevlerinin iyi ve doğru yürütülmesinden amirlerine karşı sorumludurlar.

Memur, emri hukuka aykırı görürse bu aykırılığı amirine yazılı olarak bildirmelidir. Amir emrinde yazılı olarak ısrar ederse, suç teşkil eden emirler dışında emrin yerine getirilmesi gerekir. Suç oluşturan emir ise hiçbir şekilde uygulanamaz.

Kurum içi görevlendirme

Kurum içindeki görev veya yer değişikliklerinde idarenin takdir yetkisi vardır. Bununla birlikte bu yetki kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlıdır. 657 sayılı Kanun m. 76 uyarınca yapılan atamalar ile geçici görevlendirmenin kendi hukuki dayanağı ayrı ayrı incelenmeli; işlem somut ve hukuken kabul edilebilir bir nedene dayanmalıdır.

Danıştay 5. Daire, E. 2015/5767, K. 2016/543, T. 08.02.2016 kararında şu husus kabul edilmiştir:

İdarelere, kamu görevlilerinin görevlendirilmeleri ve/veya naklen atanmaları konusunda takdir yetkisi tanınmış ise de, bu yetkinin kullanımı kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olup, bu açıdan yargı denetimine tabi bulunduğu

Bu nedenle gerekçesiz veya hizmet ihtiyacı ortaya konulmadan yapılan bir görevlendirme yargı denetimine konu olabilir.

Kurumlar arası görevlendirme

Kurumlar arası geçici görevlendirmenin 657 sayılı Kanun ek m. 8 kapsamındaki ilk fıkra şartlarına dayanması halinde memurun muvafakati aranır. Kanun bu durumu şöyle düzenlemiştir:

Geçici süreli görevlendirmede memurun muvafakati aranır.

Bununla birlikte aynı maddede, kamu yararı ve hizmet gerekleri nedeniyle belirli şartlar altında muvafakat aranmaksızın yapılabilecek istisnai görevlendirmeye de yer verilmiştir. Bu istisnanın uygulanabilmesi için kanundaki şartların somut olarak gerçekleşmesi gerekir.

Reddetmenin disiplin sonucu

Hukuka uygun bir görevlendirme emrinin haklı bir neden olmaksızın yerine getirilmemesi disiplin sorumluluğu doğurabilir. 657 sayılı Kanun m. 125, disiplin cezası gerektiren fiiller arasında “Verilen emirlere itiraz etmek” fiiline yer vermektedir. Ancak her ret veya itiraz otomatik olarak disiplin cezasını gerektirmez. Emrin yetkili makamca verilmiş, görevle bağlantılı, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun ve hukuka elverişli olup olmadığı somut olayda incelenmelidir.

Sonuç

Memur, öncelikle geçici görevlendirme emrinin yazılı olarak bildirilmesini istemelidir. Görevlendirmenin hukuka aykırı olduğunu düşünüyorsa itirazını amirine yazılı olarak sunmalı ve göreve kendiliğinden gitmemek yerine hukuki başvuru yollarını kullanmalıdır. Gerekli şartları taşımayan veya somut gerekçeye dayanmayan işlemin iptali için idari yargıya başvurulabilir. Haklı bir hukuki neden bulunmaksızın görevlendirmeyi reddetmek ise disiplin riski yaratır.