Yanlış IBAN’a gönderilen para, gönderen ile alıcı arasında geçerli bir hukuki sebep bulunmadığı takdirde kural olarak sebepsiz zenginleşme hükümlerine tabi olur. Türk Borçlar Kanunu m. 77 uyarınca; Haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür. Bu nedenle paranın yanlışlıkla hesabına geçtiğini öğrenen kişi, kural olarak tutarı iade etmekle yükümlüdür.
Yanlış gönderim fark edildiğinde öncelikle bankaya derhal bildirim yapılmalıdır. Gönderen kişi; işlem dekontunu, hesap hareketlerini, IBAN bilgilerini ve alıcıyla yapılan yazışmaları saklamalıdır. Alıcıya yazılı olarak iade talebi gönderilmesi, ödemenin yanlışlıkla yapıldığının ve belirli süre içinde iade edilmesinin istenmesi ispat bakımından önem taşır. İade yapılmazsa noter aracılığıyla ihtar gönderilmesi, temerrüt ve sonraki hukuki süreç bakımından yararlı olabilir.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2023/3763, K. 2024/1643, T. 13.05.2024 kararında, sözleşmenin tarafı olmayan kişinin hesabına gönderilen paranın sebepsiz zenginleşme oluşturabileceğini kabul etmiştir: Dolayısıyla, tarafı olmadığı bir sözleşme sebebiyle hesabına gönderilen para, davalı... yönünden sebepsiz zenginleşme oluşturur. Bu yaklaşım, yanlış IBAN’a gönderilen paranın doğrudan hesabına geçtiği kişiden talep edilebilmesi bakımından yol göstericidir.
İade yapılmazsa başvurulabilecek yollar
İade yapılmazsa alıcıya karşı sebepsiz zenginleşme istemiyle alacak davası açılabilir. Somut olayın koşullarına göre, borcun belirli ve ispatlanabilir olması halinde icra takibine başvurulması da mümkündür. Takip veya dava öncesinde gönderilen ihtar; ödeme tarihi, gönderim nedeni, alıcının parayı öğrendiği tarih ve iade talebi bakımından önem taşır.
Faiz başlangıcı
Faiz başlangıcı alıcının iyi niyetli olup olmadığına göre değişebilir. TBK m. 117 uyarınca sebepsiz zenginleşmede, zenginleşen kişi kötü niyetliyse temerrüt zenginleşme tarihinde gerçekleşir; iyi niyetli olması halinde ise kural olarak temerrüt için bildirim gerekir. Bu nedenle ihtarın içeriği ve tebliğ tarihi faiz talebi yönünden önemlidir.
Talep süresi
Talep hakkı, TBK m. 82 uyarınca hak sahibinin geri isteme hakkını öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her halde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten itibaren on yıl içinde kullanılmalıdır. Somut olayda dekont açıklaması, paranın hangi amaçla gönderildiği, alıcının iyi niyetli olup olmadığı ve paranın elden çıkarılıp çıkarılmadığı birlikte değerlendirilmelidir.