Sorumlular kimlerdir?
Kusurlu sürücü, meydana gelen zarardan haksız fiil hükümleri uyarınca sorumludur. Türk Borçlar Kanunu m. 49 gereğince kusurlu ve hukuka aykırı fiille başkasına zarar veren kişi bu zararı gidermekle yükümlüdür. Ayrıca işleten ve aracın bağlı olduğu teşebbüs sahibi de Karayolları Trafik Kanunu m. 85 kapsamında sorumludur. Anılan hüküm, işleten ile teşebbüs sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olabileceğini düzenlemektedir.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2016/19109, K. 2019/7998, T. 16.09.2019 kararında; sürücünün kusuru oranında haksız fiil sorumlusu olduğunu, işleten ve zorunlu trafik sigortacısının sorumluluğunun ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini kabul etmiştir. Bu nedenle zarar gören, koşullarına göre sürücü, işleten ve teşebbüs sahibine karşı aynı zarar için müşterek ve müteselsil talepte bulunabilir.
Zorunlu trafik sigortacısına başvuru
Zorunlu mali sorumluluk sigortası, işletenin üçüncü kişilere karşı hukuki sorumluluğunu poliçe limitleri içinde karşılar. Bu nedenle zorunlu trafik sigortacısından da doğrudan tazminat istenebilir; ancak sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limitiyle sınırlıdır (Karayolları Trafik Kanunu m. 91).
Dava veya sigorta tahkimine başvurmadan önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması zorunludur. Sigorta şirketi, başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde yazılı cevap vermez veya yapılan ödeme zararı karşılamazsa zarar gören dava açabilir ya da 5684 sayılı Kanun çerçevesinde sigorta tahkimine başvurabilir (Karayolları Trafik Kanunu m. 97).
Başvuruya kaza tespit tutanağı, ruhsat, onarım ve fatura kayıtları, hasar fotoğrafları ile değer kaybını ortaya koyan uzman raporunun eklenmesi ispat bakımından yararlıdır. Sigorta şirketi ödeme yapmaz veya eksik ödeme yaparsa, 15 günlük sürenin sonunda görevli mahkemede dava açılması ya da sigorta tahkim yoluna başvurulması mümkündür.
Değer kaybı nasıl hesaplanır?
Değer kaybı, yalnızca onarım masrafına göre belirlenmez. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2023/1321, K. 2023/9967, T. 28.09.2023 kararında şu ölçütü benimsemiştir:
Davacının talep ettiği değer kaybı zararı belirlenirken yapılması gereken, aracın kaza tarihi itibariyle serbest piyasa koşullarına göre hasarsız haldeki 2. el değerinin belirlenmesi ve aracın tamir edilmesinden sonra, aracın yaşı, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alındığında yine serbest piyasa koşullarında 2. el değerinde ne kadarlık bir azalmanın belirlenmesinden ibaret olduğu
Somut olayda kusur oranı, önceki hasarlar, aracın yaşı ve modeli, hasarın niteliği, onarım kayıtları ve poliçe limiti incelenmeden kesin bir değer kaybı tutarı belirlenemez.