İkinci el araç satın alındıktan sonra motor arızası ortaya çıkarsa, arızanın satış tarihinde mevcut olup olmadığı ve alıcı tarafından bilinip bilinmediği önem taşır. Arıza satış sırasında mevcut olduğu halde sonradan anlaşılmışsa, bu durum gizli ayıp veya ayıplı mal kapsamında değerlendirilebilir. Ancak alıcının bildiği, ekspertiz raporunda açıkça belirtilen veya aracın olağan kullanımı nedeniyle ortaya çıkan aşınma ve yıpranmalar garanti kapsamında olmayabilir. Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik m. 18 bu kapsam dışı halleri düzenlemektedir.
Alıcının seçimlik hakları
Ayıbın varlığı tespit edilirse tüketici; araçtan dönerek bedel iadesi isteme, aracı elinde tutup ayıp oranında bedel indirimi talep etme, gerekli şartlar varsa ücretsiz onarım isteme veya imkan bulunması halinde ayıpsız misliyle değiştirme haklarından birini kullanabilir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m. 11 bu hakları düzenlemektedir:
Malın ayıplı olduğunun anlaşılması durumunda tüketici;
a) Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme,
b) Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinden indirim isteme,
c) Aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme,
ç) İmkan varsa, satılanın ayıpsız bir misli ile değiştirilmesini isteme,
seçimlik haklarından birini kullanabilir.
Tüketici hangi hakkı seçtiyse, kural olarak satıcı bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2022/3706, K. 2023/186, T. 2023-02-21 kararında da Satıcı, tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. ilkesini kabul etmiştir.
İkinci el araç garantisi ve sorumluluk süresi
İkinci el araç satışını bir işletmeden yapan tüketicinin ayıplı maldan doğan hakları, ikinci el satışlarda en az bir yıl süreyle korunur. Ayrıca model yılına göre sekiz yaşın veya 160.000 kilometrenin altında bulunan ve belirli araç sınıflarındaki araçların motor ve şanzımanı ile elektrik ve elektronik sistemleri, satış tarihinden itibaren üç ay veya 5.000 kilometre işletmenin garantisi altındadır. Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik m. 17 bu garanti koşulunu düzenlemektedir.
Model yılına göre sekiz yaşın veya yüz altmış bin kilometrenin altında olan ve tescil belgesinde araç sınıfı M1, M1G, N1 ve N1G olan taşıtların motor ve şanzımanı ile elektrik ve elektronik sistemleri, satış tarihinden itibaren üç ay veya beş bin kilometre işletmenin garantisi altındadır.
İzlenebilecek yol
Öncelikle satıcıya arızayı ve seçilen talebi açıklayan yazılı bir başvuru yapılmalıdır. Satış sözleşmesi, ekspertiz raporu, servis kayıtları, arıza tespit raporu, fatura ve satıcıyla yapılan yazışmalar saklanmalıdır. Satıcı çözüm sağlamazsa uyuşmazlığın niteliğine göre tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine başvurulabilir. Başvuru öncesinde arızanın satıştan önce mevcut olduğunu gösteren teknik tespitler, tüketici lehine en önemli deliller arasında yer alır.