Haklı fesih bakımından değerlendirme

İşçinin mesajlarında işverene veya çalışma arkadaşlarına yönelik hakaret, tehdit ya da sataşma bulunması; işveren hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız isnatlarda bulunulması; meslek sırlarının paylaşılması veya işverenin güveninin kötüye kullanılması, 4857 sayılı İş Kanunu m. 25 kapsamında haklı nedenle derhal fesih gündeme getirebilir.

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, E. 2016/25416, K. 2019/24401, T. 26.12.2019 kararında şu değerlendirmeyi yapmıştır:

4857 sayılı İş Kanunu'nun 25'inci maddesinin (II) numaralı bendinde, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller sıralanmış ve belirtilen durumlar ile benzerlerinin varlığı halinde, işverenin iş sözleşmesini haklı fesih imkanının olduğu açıklanmıştır. 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 25/II-b maddesinde, İşçinin, işveren yahut bunların aile üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak sözler sarfetmesi veya davranışlarda bulunması, yahut işveren hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve isnadlarda bulunması haklı fesih nedeni olarak kabul edilmiştir. Yine değinilen bendin (e) alt bendinde, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan işçi davranışlarının da işverene haklı fesih imkanı verdiği ifade edilmiştir. Görüldüğü üzere yasadaki haller sınırlı sayıda olmayıp, genel olarak işçinin sadakat borcuna aykırılık oluşturan söz ve davranışları işverene fesih imkanı tanımaktadır.

Buna karşılık, mesajların yalnızca eleştiri içermesi ve eleştirinin hakaret veya sadakat borcuna aykırılık düzeyine ulaşmaması haklı fesih için yeterli değildir. Aynı kararda WhatsApp grubundaki yazışmaların eleştiri sınırlarını aşan hakaret içermediği kabul edilerek fesih haksız bulunmuştur.

Geçerli fesih bakımından değerlendirme

İş güvencesi kapsamındaki işçiler bakımından mesajların haklı fesih ağırlığına ulaşmaması, her durumda feshi geçerli kılmaz. Davranışın iş ilişkisini olumsuz etkilemesi, çalışma düzenini bozması veya işyerinde somut bir olumsuzluk doğurması gerekir. 4857 sayılı İş Kanunu m. 18 uyarınca işveren, davranışlardan kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmalı; m. 19 uyarınca fesih bildirimini yazılı yaparak fesih sebebini açık ve kesin biçimde belirtmelidir. İşçinin davranışı veya verimi nedeniyle fesihte, kural olarak işçinin savunması da alınmalıdır. Feshin geçerli nedene dayandığını ispat yükü işverene aittir (4857 sayılı İş Kanunu m. 20 ).

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2019/1405, K. 2019/14318, T. 26.06.2019 kararında, hakaret ve sataşma niteliği taşımayan, işverenin işletmesel menfaatlerine zarar verdiği veya çalışma düzenini bozduğu kanıtlanamayan bir paylaşımın haklı ya da geçerli fesih nedeni oluşturmayacağını kabul etmiştir. Kararda şu ifadelere yer verilmiştir:

Dava konusu olayda davacının savunmasının içeriği de dikkate alındığında, davacı tarafından yapılıp paylaşılan yorumun hakaret ve sataşma niteliğinde olmadığı, davacının paylaştığı yorumunda primlerin ödenmemesine yönelik olarak hislerini, düşüncelerini ve eleştirilerini açıkladığı, davacının davranışının tek başına 4857 sayılı Yasanın 25. maddesi kapsamında haklı neden ağırlığında olmadığı, 4857 sayılı Yasanın 18. maddesi kapsamında yapılan değerlendirmede de söz konusu paylaşımların iş ilişkisinin devamını çekilmez kılacak nitelikte bulunmadığı, davacının yaptığı bu paylaşım nedeniyle işverenin işletmesel menfaatlerinin zarar gördüğüne, çalışma düzeninin bozulduğuna ilişkin de bir delil bulunmadığı, buna göre davacının yaptığı paylaşımın işverene haklı bir nedenle fesih imkanı vermeyeceği gibi geçerli nedenle fesih imkanı da vermeyeceği anlaşılmıştır.

Mesajların elde edilme biçimi

WhatsApp yazışmalarının fesihte kullanılması bakımından yalnızca içerik değil, mesajların nasıl elde edildiği de önemlidir. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m. 4 uyarınca kişisel verilerin işlenmesi hukuka ve dürüstlük kurallarına uygun, belirli ve meşru bir amaçla, amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olmalıdır. Kanun hükmü şöyledir:

Kişisel verilerin işlenmesinde aşağıdaki ilkelere uyulması zorunludur: a) Hukuka ve dürüstlük kurallarına uygun olma. b) Doğru ve gerektiğinde güncel olma. c) Belirli, açık ve meşru amaçlar için işlenme. ç) İşlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olma. d) İlgili mevzuatta öngörülen veya işlendikleri amaç için gerekli olan süre kadar muhafaza edilme.

Bu nedenle özel yazışmaların gelişigüzel incelenmesi, amaç dışı kullanılması veya gereğinden fazla kişiye aktarılması hukuki risk doğurabilir. Mesajın işverenin kurumsal iletişim sistemi üzerinden mi, işyeri WhatsApp grubundan mı, yoksa özel bir yazışmadan mı elde edildiği ayrıca değerlendirilmelidir.

Sonuç

WhatsApp mesajı, içeriği ve işyerine etkisi itibarıyla haklı veya geçerli fesih sebebi olabilir; ancak bu sonuç otomatik değildir. Hakaret, tehdit, sataşma, asılsız isnat, güveni kötüye kullanma veya iş ilişkisini somut biçimde bozan davranış bulunmalıdır. Değerlendirmede mesajın içeriği, muhatabı, paylaşım çevresi, işyerine etkisi, fesih bildiriminin açıklığı ve delilin elde edilme biçimi birlikte ele alınmalıdır.