SGK işten çıkış kodu, işsizlik ödeneği başvurusu ile kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin değerlendirilmesinde önem taşıyabilir. Ancak çıkış kodu, fesih nedenini tek başına kesin olarak kanıtlamaz. Fesih bildirimi, iş sözleşmesi, ödeme belgeleri ve diğer somut deliller de birlikte değerlendirilir.
İlk adım işverene yazılı başvurudur
İşçi, e-Devlet üzerinden işten ayrılış bildirgesindeki kodu kontrol ettikten sonra işverenden bildirgenin düzeltilmesini istemelidir. İşveren, gerçeğe uygun kodu içeren düzeltme bildirimini SGK'nın öngördüğü süre ve usule göre yapabilir; elektronik düzeltme süresi geçtikten sonra belgeyle Kuruma başvuru gerekebilir. Başvurunun yazılı yapılması, talebin ve başvuru tarihinin ispatı bakımından önemlidir.
5510 sayılı Kanun m. 9 uyarınca sigortalılığın sona ermesine ilişkin bildirim işveren tarafından SGK’ya yapılır. Kanun, bu bildirimlere ilişkin usul ve esasların Kurum tarafından düzenleneceğini belirtir. Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği m. 25 kapsamında işten ayrılış bildirgesi, sigortalılığın sona ermesini takip eden on gün içinde elektronik ortamda verilir. Aynı düzenlemeye göre işten ayrılış nedenlerine ilişkin kodları belirlemeye ve bu kodlarda değişiklik yapmaya SGK yetkilidir.
Yanlış bildirim işveren tarafından düzeltilmezse, işçi elindeki fesih bildirimi, ihtarname, bordro, yazışma, tanık ve benzeri delilleri toplamalıdır. Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği m. 7 uyarınca sosyal sigorta kayıtları, usulüne uygun belgelere ve mahkeme kararlarına dayanılarak düzeltilebilir veya değiştirilebilir.
SGK’nın 11.03.2025 tarihli 2025/8 sayılı Genelgesine göre, işten ayrılış kodu kıdem veya ihbar tazminatı ödenmeyecek şekilde bildirilmiş; daha sonra mahkeme kararı veya ilam niteliğinde arabuluculuk anlaşma belgesi ile işçiye kıdem ya da ihbar tazminatı ödenmesi belirlenmişse, işçi veya işveren bu belgeyle SGK’ya başvurabilir. SGK, çıkış kodunu karar veya anlaşma belgesinde belirlenen işten ayrılış nedenine uygun şekilde değiştirebilir.
Uygulama sırası
- e-Devlet üzerinden işten ayrılış bildirgesindeki kodu kontrol etmek.
- İşverene yazılı düzeltme başvurusu yapmak.
- Fesih nedenini gösteren belgeleri ve diğer delilleri toplamak.
- Gerekirse uyuşmazlığın niteliğine uygun arabuluculuk sürecine veya dava yoluna başvurmak.
- Mahkeme kararı veya ilam niteliğinde arabuluculuk anlaşma belgesi sonrasında SGK’ya başvurmak.
Başvuru ve dava sürecinde yalnızca çıkış koduna değil, işverenin fesih bildirimine ve fesih nedenini gösteren tüm somut belgelere dayanılmalıdır. Yanlış kodun düzeltilmesi, işçinin işsizlik ödeneği ile kıdem ve ihbar tazminatı bakımından hak kaybını önleyebilir. Kod düzeltmesini beklemek, işsizlik ödeneği veya işe iade için öngörülen başvuru sürelerini kendiliğinden durdurmaz.