İşverenin baskısı, tehdidi veya tazminat ödeme vaadiyle imzalatılan istifa dilekçesi her durumda gerçek istifa sayılmaz. Belgenin hangi şartlarda imzalandığı, işçinin gerçek iradesi ve olayın delilleri birlikte değerlendirilir.

İmzalamadan önce ne yapmalısınız?

Gerçek bir istifa iradeniz yoksa istifa dilekçesi imzalamayın. Boş, içeriği sonradan doldurulabilecek veya geriye tarihli belge imzalamayın. Belge imzalanmışsa, gecikmeden işverene yazılı bildirim göndererek istifa iradenizin bulunmadığını ve çalışmaya devam etmek istediğinizi bildirin. Bu bildirim noter aracılığıyla veya içeriği ispatlanabilecek bir gönderim yöntemiyle yapılabilir. Bildirim tek başına uyuşmazlığı kesin olarak çözmez; baskının ve gerçek iradenin delillerle ortaya konulması gerekir.

Hangi deliller önemlidir?

Baskıyı gösteren mesaj ve e-postaları, tanık bilgilerini, ödeme bordrolarını, tazminat vaadine ilişkin yazışmaları ve işverenin fesih işlemiyle çelişen belgeleri saklayın. Ses veya görüntü kaydı elde edilirken hukuka uygunluk kurallarına uyulmalıdır; hukuka aykırı delil elde etmeye çalışılmamalıdır.

Hukuki sonuç ne olabilir?

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2015/4229, K. 2016/15160, T. 23.06.2016 kararında şu ifadeye yer vermiştir:

İşçinin istifa dilekçesindeki iradesinin fesada uğratılması da sıkça karşılaşılan bir durumdur. İşverenin tazminatların derhal ödeneceği sözünü vermek ve benzeri baskılarla işçiden yazılı istifa dilekçesi vermesini talep etmesi ve işçinin buna uyması halinde, gerçek bir istifa iradesinden söz edilemez. Bu halde feshin işverence gerçekleştirildiği kabul edilmelidir.

Benzer şekilde Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2015/16084, K. 2018/9793, T. 03.05.2018 kararında, baskı sonucu düzenlenen istifa dilekçesine değer verilemeyeceğini kabul etmiştir. Baskı ispatlanırsa iş sözleşmesinin işveren tarafından sona erdirildiği kabul edilebilir. Bu durumda koşulları varsa kıdem ve ihbar tazminatı ile işe iade hakkı gündeme gelebilir. İşe iade koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.

İş güvencesi kapsamındaki fesihlerde 4857 sayılı İş Kanunu m. 19 uyarınca işverenin fesih bildirimini yazılı yapması ve fesih sebebini açık ve kesin biçimde belirtmesi gerekir. Feshin geçerliliği ve sonuçları m. 19-21 çerçevesinde somut olaya göre değerlendirilir.

Başvuru sürelerine dikkat edin

İşe iade talebinde, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir. 4857 sayılı İş Kanunu m. 20 hükmü şöyledir:

İş sözleşmesi feshedilen işçi, fesih bildiriminde sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli bir sebep olmadığı iddiası ile fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle, İş Mahkemeleri Kanunu hükümleri uyarınca arabulucuya başvurmak zorundadır. Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamaması halinde, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren, iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir.

Belgeyi imzalamadan önce iş hukuku alanında çalışan bir avukattan destek alın. İmzalanmış bir belge varsa, yazılı itirazı geciktirmeyin ve işe iade ile tazminat bakımından geçerli süreleri kaçırmayın.